مفید کلینیک | دکتر ابیضی
جستجوی
پیشرفته
  1. خانه
  2. التهاب مجاری صفراوی و علائم آن

علائم التهاب مجاری صفراوی چیست و چطور میتوان این بیماری را تشخیص داد؟

مجاری صفراوی، لوله های کوچکی در کبد هستند که صفرا (ماده ای که برای هضم غذا الزامی است) را از کبد به بخش های دیگر دستگاه گوارش منتقل می کنند. در صورتی که عملکرد مجاری صفراوی دچار اختلال شود، صفرا در کبد جمع می شود. این تجمع صفرا می تواند در کبد زخم ایجاد کند که به این بیماری سیروز کبدی (cirrhosis) گفته می شود غالبا اختلال عبور صفرا ناشی از وجود سنگ در مجرا می باشد اما بعضا ممکن است سلولهای مجاری صفراوی توسط سیستم ایمنی مورد آسیب قرار گیرند، در این حالت عبور صفرا بویژه در مواقع تشدید بیماری دچار مشکل می شود، همچنین با پیشرفت این بیماریها علاوه بر اختلال در عبور صفرا، ممکن است بدخیمی مجاری صفراوی نیز اضافه شود. دو مورد از این درگیری ها ایمنی مجاری صفراوی شامل کلانژیت اولیه ی صفراوی (PBC) و کلانژیت اسکلروزان اولیه (PSC) می باشد.

PSC یک بیماری طولانی مدت و پیشرونده کبد و مجاری صفراوی است که سبب التهاب و زخم مجاری صفراوی می شود. افراد مبتلا ممکن است هیچ علامتی نداشته باشند و یا ممکن است علائم و نشانه هایی از بیماری کبدی مانند تغییر رنگ زرد پوست و چشم، خارش و درد شکم را تجربه کنند. زخم مجاری صفراوی که در این بیماری رخ می دهد مجاری صفرا را باریک می کند و مانع از عبور صفرا به روده ها می شود .در نهایت، این می تواند به سیروز کبد و نارسایی کبد منجر شود. کلانژیت اسکلروزان اولیه یا همان التهاب مجاری صفراوی خطر ابتلا به سرطانهای مختلف از جمله سرطان کبد، سرطان مجاری صفراوی و احتماال سرطان کولورکتال را افزایش می دهد. علت اصلی PSC ناشناخته است. حساسیت ژنتیکی، اختلال عملکرد سیستم ایمنی بدن و ترکیب غیر طبیعی فلور روده ممکن است نقش داشته باشند.

مشاهدات نشان می دهند که تقریباً ٪75 از افراد مبتلا به PSC نیز دارای بیماری التهابی روده (IBD) هستند، که اغلب کولیت اولسراتیو است. PSC از طریق التهاب مجاری صفراوی (کلانژیت) همراه با تنگی پیش رونده (یعنی باریک شدن) و سخت شدن (اسکلروز) این مجاری به دلیل تشکیل اسکار، مشخص می شود که در داخل یا خارج از کبد میباشد. زخم حاصل از مجاری صفراوی مانع از جریان صفرا می شود که آسیب مجرای صفرا و کبد را بیشتر می کند .اختلال مزمن در جریان صفرا به دلیل انسداد و انتقال بد صفرا (کلستاز) باعث فیبروز صفراوی پیشرونده و در نهایت سیروز صفراوی و نارسایی کبد می شود.
در این میان، کالنژیت صفراوی اولیه (PBC) که با عنوان درگیری مجاری صفراوی اولیه شناسایی می شود، نوعی بیماری مزمن پیش رونده است که به عملکرد کبد آسیب می رساند. به این معنا که برای مدت طولانی باقی می ماند یا اینکه به طور مرتب عود میکند. مجاری صفراوی داخل کبدی افراد مبتلا به کلانژیت صفراوی اولیه آسیب می بیند، پس از آن ملتهب شده و در نهایت برای همیشه اختلال پیدا می کند. سیروز کبدی، عملکرد مناسب کبد را دشوار می کند و در صورت عدم درمان، می تواند به نارسایی کبد و حتی مرگ منجر شود.

تفاوت بین درگیری مجاری صفراوی اولیه PBC و کلانژیت اسکلروزان اولیه PSC چیست؟

PBC و PSC علائم و اثرات مشابهی دارند. هر دو بیماری باعث زوال تدریجی مجاری صفراوی شما می شوند. اما تفاوت های اصلی وجود دارد:
PBC فقط مجاری صفراوی داخل کبد (داخل کبدی) را تحت تاثیر قرار می دهد، در حالی که PSC می تواند مجاری صفراوی داخل یا خارج کبد (خارج کبدی) را تحت تاثیر قرار دهد.
PBC در زنان و PSC در مردان شایع تر است.
PSC به شدت با IBD (بیماری التهابی روده) از قبل موجود (%80) مرتبط است، در حالی که PBC چنین نیست.
PSC با افزایش خطر ابتلا به سرطان مجرای صفراوی مرتبط است، در حالی که PBC در صورتی که درمان شود چنین نخواهد بود.
درمان PBC شامل استفاده از اسید (UDCA (ursodeoxycholic برای کند کردن پیشرفت آن است. PSC در حال حاضر هیچ درمان قاطع پزشکی ندارد، هر چند محققین درمانهای جدید را در این زمینه در دست بررسی دارند.

کلانژیت اسکلروزان اولیه چگونه درمان می شود؟

داروهای زیادی برای درمان این بیماری مورد مطالعه قرار گرفته اند اما هیچ کدام تا کنون اثر قابل ملاحظه ای روی بیماری نداشته اند . در حال حاضر، هیچ درمان موثری وجود ندارد که بتواند پیشرفت کلانژیت اسکلروزان اولیه را متوقف کند. می توانید برخی از علائم و عوارض را مستقیماً درمان کنید. به عنوان مثال، پزشک شما ممکن است موارد زیر را تجویز کند:
داروهایی برای درمان خارش پوست (خارش).
مکمل برای درمان کمبود ویتامین.
آنتی بیوتیک برای درمان عفونت.

پزشک شما همچنین کبد و مجاری صفراوی شما را تحت نظر خواهد داشت. با پیشرفت بیماری، آنها ممکن است بتوانند به صورت دوره ای با باز کردن مجرای صفراوی مسدود شده مداخله کنند. آنها می توانند این کار را از طریق ERCP، نوعی معاینه که امکان دسترسی به مجاری صفراوی را بدون جراحی فراهم میکند انجام دهند.

در صورت ابتلا به این بیماری چگونه باید از خودم مراقبت کنم؟

انتخاب سبک زندگی می تواند به مدیریت خستگی رایج در PSC کمک کند و از آسیب بیشتر به کبد شما جلوگیری کند. مثال:
از الکل اجتناب کنید.
بیشتر غذاهای کامل و کمتر غذاهای فرآوری شده بخورید.
استرس را مدیریت کنید.
به اندازه کافی بخوابید.
هر روز کمی ورزش کنید.

چشم انداز افراد مبتلا به کلانژیت صفراوی اولیه (PBC) چگونه است؟

PBCدر بیشتر موارد به آهستگی پیشرفت می کند. تشخیص زودهنگام و درمان برای مدیریت علائم این بیماری و جلوگیری از پیشرفت آن بسیار اهمیت دارد. دارو و تغییر سبک زندگی می تواند به کنترل علائم کلانژیت صفراوی اولیه کمک کند. بنابراین این بیماری در زندگی روزانه تداخلی ایجاد نمی کند. در صورت عدم درمان PBC و وخیم شدن عملکرد کبد، ممکن است شاهد بروز مشکلات جدی تری باشیم. در صورت پیشرفت این بیماری به مراحل آخر، ممکن است پیوند کبد مورد نیاز باشد. پیش آگهی این افراد پس از پیوند بسیار عالی است.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت مشاهده علائم کلانژیت صفراوی اولیه حتماً به پزشک مراجعه کنید. تشخیص دقیق مشکلات کبدی بسیار مهم است تا بتوانید در اسرع وقت آنها را درمان کنید.

التهاب مجاری صفراوی و علائم آن

فهرست