مفید کلینیک | دکتر ابیضی
جستجوی
پیشرفته
  1. خانه
  2. چگونگی درمان ریفلاکس

ریفلاکس چیست؟

در حالت طبیعی، دریچه ای به نام دریچه مری، بین مری و معده قرار دارد که اجازه می دهد غذا از مری وارد معده شود ولی از بازگشت غذا و شیره معده به مری جلوگیری می کند. اگر دریچه مری وظیفه خود را به درستی انجام ندهد، یعنی به خوبی بسته نشود، یا بی موقع باز شود، اسید و شیره معده به داخل مری بر می گردند. از آنجا که دیوار مری در برابر اسید و شیره معده آسیب پذیر است؛ بازگشت اسید و شیره معده به داخل مری باعث آزردگی مری می شود. به این بازگشت غیرعادی اسید و شیره معده به داخل مری و آزرده شدن مری در اثر تماس با این عوامل، بیماری ریفلاکس معده به مری یا اصطلاحا ریفلاکس گفته می شود.

شایعترین علائم ریفلاکس چیست؟

ترش کردن: احساس بازگشت مایع تلخ یا ترش از معده به دهان

سوزش زیر جناغ سینه

سایر علائم: درد در زیر جناغ سینه، احساس گیر کردن غذا ، حالت تهوع (بخصوص هنگام صبح)، باد گلو و آروغ زدنهای مکرر، جمع شدن بیش از حد بزاق در دهان و سرفه های مکرر بدون علت،  تلخ شدن دهان و برگشت آب و مواد غذایی از معده به دهان.

باید توجه داشت اگرچه علائم مهم ریفلاکس، ترش کردن و سوزش زیر جناغ سینه است، اما بسیاری از بیماران مبتلا به ریفلاکس، این علائم را ندارند و فقط از سایر علائم ذکر شده شکایت می کنند.

چرا ریفلاکس ایجاد می شود؟

علت ایجاد ریفلاکس هنوز به درستی مشخص نشده است، اما در مواردی که اختلال عملکرد دریچه  مری به ممعده وجود داشته باشد یا بعضا تخلیه ی معده به تاخیر افتد ریفلاکس رخ می دهد. همچنین برخی عوامل  باعث بروز و تشدید آن می شوند که مهمترین آن ها عبارتند از:

  • پرخوری
  • سریع غذا خوردن و کامل نجویدن  غذا یا غذا خوردن با استرس و نگرانی
  • مصرف غذاهای بسیار چرب، تند و شور و پر ادویه (فست فود)
  • مصرف انواع سس های چرب و پرنمک (بخصوص سس قرمز)
  • مصرف مرکبات ترش (پرتقال و نارنگی ترش)
  • مصرف کافئین زیاد (شکلات، قهوه، نسکافه)
  • مصرف زیاد چای، بخصوص اگر پر رنگ و تازه دم نباشد
  • مصرف نان هایی که خمیر آنها به خوبی نمی پزد مثل نان باگت، نان سفید و نان بربری
  • چاقی و افزایش وزن
  • دراز کشیدن در فاصله کوتاه پس از صرف غذا
  • نوشیدن مایعات همراه غذا
  • سیگار کشیدن و مصرف دخانیات
  • مصرف الکل و نوشابه های گازدار
  • استرس، فشار روانی و عصبی
  • پوشیدن لباسهای تنگ

روش مناسب در برخورد با ریفلاکس چیست؟

همانطور که ذکر شد، رعایت برخی توصیه های غذایی، روش زندگی مناسب و کاهش استرس می تواند ریفلاکس را کنترل کنند. اگر با این روش ها در مدت کوتاه علائم، بهبودی چشمگیر نیابند بهتر است به پزشک مراجعه شود. پزشک معالج با توجه به علائم و انجام معاینات لازم، بررسی های مناسب را انجام و درمان را شروع خواهد کرد. بر اساس مطالعات انجام شده در کشور حدود یک پنجم افراد مبتلا به ریفلاکس، همزمان زخم های معده یا اثنی عشر و حدود نیمی از افراد مبتلا به ریفلاکس روده تحریک پذیر نیز دارند. بنابراین، بررسی، تشخیص و درمان مناسب بیماری ها همزمان از اهمیت بسزایی برخوردار است.

بیماری های کمیاب اما پرخطری هم هستند که می توانند با علائم ریفلاکس خود را نشان دهند. پزشک شما با گرفتن شرح حال مناسب می تواند در مواقع لزوم به بررسی و تشخیص این موارد نیز بپردازند.

درمان ریفلاکس چگونه است و چه مدت طول می کشد؟

قدم اول در درمان ریفلاکس، تغییر سبک زندگی است. پرهیز از نوشیدن مایعات همراه غذا، کاهش مصرف چای، قهوه یا نسکافه در مواردی که معده در معرض فشار قرار خواهد گرفت و نیز خالی نگه داشتن شکم قبل از خواب می تواند بسیار موثر باشد. در صورتی که این اقدامات موثر واقع نشود، پزشک با ارزیابی شدت و دفعات ریفلاکس، درمان مناسب را تجویز خواهد کرد. افزون بر این، داروهای بسیار موثری برای تخفیف علایم ریفلاکس وجود دارد. مهمترین داروهایی که به این منظور به کار می روند داروی امپرازول و هم خانواده هایش نظیر پنتوپرازول، رابیپراول و لانسوپرازول هستند. علاوه بر این ها، داروهایی نظیر فاموتیدین نیز می توانند در برخی موارد موثر باشند.

داروهایی نظیر امپرازول را میتوان برای مدت طولانی حتی سالها استفاده کرد. اگرچه عوارض محدودی با این داروها گزارش شده است اما در مجموع، کنترل علائم ریفلاکس در درازمدت، با این دسته داروها، بسیار موفقیت آمیز و مطمئن است.

آیا عمل جراحی برای درمان ریفلاکس کمک کننده است؟

در بیمارانی که به خوبی به درمان یا دارو جواب می دهند، و علائم ایشان کنترل می شود اما با کم کردن یا قطع دارو، علائم بر می گردد، امکان انجام اعمال جراحی ضد ریفلاکس وجود دارد . اما عمل جراحی برای افرادی که پاسخ مناسبی به درمان دارویی نداده اند مناسب نیست.

چگونگی درمان ریفلاکس

فهرست